مشترک نیکوست شوید و از آخرین مقالات و تحلیل‌های حوزه سرمایه گذاری با خبر شوید

بلاگ نیک وست

اندیکاتورهای بورسی چیست؟
آموزشی

اندیکاتورهای بورسی چیست؟ 

اندیکاتورهای بورسی چیست؟

اندیکاتورهای بورسی اطلاعات کمی هستند که به منظور تفسیر و پیش بینی سهام، بازار، داده­ ها و شاخص مالی به کار گرفته می­شوند. انواع اندیکاتورها شامل قدرت نسبی خریداران (RSI)، واگرایی همگرایی میانگین متحرک (MACD)، اندیکاتور استوکاستیک و میانگین متحرک (Moving Average)  میباشد. اندیکاتورهای بورسی و انواع اندیکاتورها در مسائل مربوط به سرمایه گذاری بسیار کمک کننده هستند. از این رو، با شناخت بیشتر آن می­توانید یک سرمایه گذاری خوب را برای خودتان رقم بزنید.

در مقاله ­ی امروز نه تنها به پرسش “اندیکاتورهای بورسی چیست؟” پاسخ می­دهیم، بلکه با انواع اندکاتورهای بورسی نیز آشنا خواهیم شد تا بتوانیم با استفاده از اندیکاتورهای بورسی در مسیر بازار سهام و سرمایه گذاری محتاطانه و عاقلانه تر عمل کنیم.

مقاله انجام معاملات به روش price action را اینجا مطالعه کنید

 

اندیکاتورهای بورسی

اندیکاتورهای بورسی داده­ هایی کمّی هستند که در تفسیر سهام یا اطلاعات و شاخص­های مالی به منظور پیش بینی حرکات و نوسانات بازار مورد استفاده قرار می­گیرند. به عبارت دیگر اندیکاتورهای بورسی زیر مجموعه­ای از اندیکاتورهای تکنیکال (Technical) و متشکل از فرمول­ ها و نسبت­ های مرتبط با آن هستند. این موارد در سرمایه گذاری و تصمیمات تجاری کمک کننده خواهند بود. اندیکاتورهای بورسی سه دسته کلی دارند:

۱- اندیکاتورهای روند نما (Trend)

۲- اندیکاتورهای نوسان نما (Oscillator)

۳- اندیکاتورهای حجمی (Volume)

 

اندیکاتورهای بورسی و اندیکاتورهای تکنیکال شبیه بهم هستند؛ از این منظر که هردو با استفاده از فرمول­های آماری سعی در نتیجه­ گیری از مجموعه­ داده­ های مشخص می­کنند. تنها تفاوت آن­­­ها این است که اندیکاتورهای بورسی از داده­ های مشخصی که از چندین اوراق بهادار به­ دست آمده است، کمک می­گیرد. علاوه بر آن، به جای اینکه این اندیکاتورها در نمودار، بالا و پایین نمودارِ قیمت نشان داده شوند، در یک نمودار دیگر به صورت جداگانه به نمایش گذاشته می­شوند.

اکثر اندیکاتورهای بورسی و انواع اندیکاتورهای بورسی پس از تحلیل و بدست آوردن نسبت شرکت­های موفق (آن­هایی که سهامشان به بیشترین میزان خود رسیده­ است.) به شرکت­های ناموفق (آن­هایی که سهامشان به کمترین میزان خود رسیده­ است) به وجود آمده ­اند. این امر وسعت بازار نام دارد؛ زیرا نشان می­دهد که روند کلی در کدام مسیر حرکت خواهد کرد.

 

۱- اندیکاتورهای روند نما (Follower Trend)

اندیکاتورهای روند نما (Follower Trend) یکی از ابزارهای معتبر و هوشمند در تجارت روند می­باشد. این نوع، از ناپایداری­ های ناگهانی قیمت صرفنظر می­کند و به جای آن، شرایط و موقعیت­های تقریبا عالی که با روند پیش می­رود را تشخیص می­دهد. این نوع از اندیکاتور، برای تجارت در بازه ­های زمانی کوتاه­تر مناسب است؛ زیرا از پیک یا اصلاح قیمت که به علت کاهش سر و صدای بازار در مسائل مربوط به ارزش و قیمت­ گذاری به وجود آمده است، چشم پوشی میکند. میانگین متحرک (موینگ اوریج یا Moving Average) یکی از انواع اندیکاتورهای روند نما است که در ادامه با آن آشنا خواهیم شد.

اندیکاتور میانگین متحرک (موینگ اوریج یا Moving Average)

اندیکاتور میانگین متحرک با ایجاد یک خط جریان واحد، داده­ های قیمت را صیقلی می­کند. این خط نشانگر متوسط قیمت پس از گذشت یک بازه­ی زمانی است که فرد تاجر با توجه به آن تصمیم به انجام تجارت و سرمایه ­گذاری می­گیرد. برای سرمایه­ گذاران و دنبال­ کنندگان درازمدت روند بازه­ هایی چون ۵۰ روز، ۱۰۰ روز و ۲۰۰ روز انتخاب ­هایی محبوب هستند.

راه­های متعددی برای استفاده از میانگین متحرک وجود دارد. اولین آن­ها این است که فرد به زاویه­ی میانگین متحرک توجه کند. بدین معنی که اگر حرکت آن برای یک مدت زمان طولانی به صورت افقی بود، بنابراین قیمت متغیر خواهد بود. اما اگر زاویه آن رو به افزایش باشد، باید منتظر یک روند صعودی باشید. در واقع کار میانگین متحرک یا Moving Average پیش­بینی نیست؛ بلکه حرکات و مسیر قیمت را به صورت میانگین و در یک بازه­ ی زمانی نشان می­دهد.

روش بعدی، روش متقاطع است. یعنی هنگامی که شما برنامه­ ی ۲۰۰ روز و ۵۰ روز را بر نمودار خود اعمال کنید، هنگامی که برنامه ۵۰ روز از بالا با برنامه ۲۰۰ روز متقاطع می­شود، این نشانگر خرید است. همچنین زمانی که برنامه ۵۰ روز از پایین با برنامه ۲۰۰ روز متقاطع می­شود، این نشانگر فروش است. بازه­ ی زمانی نیز می­تواند با توجه به خواست شما متفاوت باشد.

هنگامی که قیمت از بالای میانگین متحرک متقاطع می­شود، می­تواند بیانگر خرید باشد. همینطور اگر قیمت از پایین با میانگین متحرک برخورد ­کند، می­تواند بیانگر فروش باشد. از آنجایی که قیمت در مقایسه با میانگین متحرک ناپایدارتر است، میزان خطا در این روش بیشتر از بقیه است.

اندیکاورهای بورسی

 

اندیکاتور باند بولینگر (Bollinger Band)

باند بولینگر یکی از انواع اندیکاتورهای روند نما و ابزاری فنی است که توسط مجموعه­ ای از خطوط روند تعریف می­شود. این خطوط دو انحراف استاندارد (مثبت و منفی) به دور از یک میانگین متحرک ساده­ ی قیمت یک اوراق بهادار را بیان می­کند؛ اما این امر می­تواند طبق خواست کاربر تنظیم شود.

باندهای بولینگر توسط یک تاجر مشهور به نام جان بولینگر (John Bollinger) ایجاد و توسعه داده شد. هدف از این کار یافتن فرصتی بود که به سرمایه­ گذاران این اجازه را بدهد تا احتمال اشباع خرید یا اشباع فروش یک سهام را به درستی و در زمان مناسب بشناسند.

 

محاسبه ­ی باند بولینگر

اولین قدم، محاسبه­ ی میانگین متحرک ساده­ (SMA) یک اوراق بهادار است. این امر با استفاده از میانگین متحرک ساده­ ی ۲۰ روز امکان پذیر م­باشد. میانگین متحرک ساده­ی ۲۰ روز از قیمت­ های نزدیک بهم ۲۰ روز اول شروع یک مجموعه داده،­ میانگین تهیه می­کند. در مجموعه داده­ ی بعدی، این مقدار به اندازه­ ی قیمت ابتدایی کاهش پیدا می­کند و این میزان به مقدار قیمت روز ۲۱ اضافه می­شود. پس از آن برای مجموعه­ ی بعدی میانگین گرفته می­شود. این عمل به همین منوال ادامه پیدا می­کند. سپس انحراف استاندارد قیمت یک اوراق بهادار به دست خواهد آمد. منظور از انحراف استاندارد، محاسبات ریاضی از واریانس و جنبه­ های برجسته در علم­ های استاتیک، اقتصاد، حسابداری و مالی است.

انحراف استاندارد در یک مجموعه داده ­ی، تعداد اعداد منتشر شده از یک مقدار میانگین را اندازه ­گیری می­کند. به عبارت دیگر، انحراف استاندارد با یافتن ریشه ­ی توان دوم واریانس به دست می ­آید (واریانس مقدار میانگین اختلاف مربعات مقدارهای معدل است).  سپس این مقدار در ۲ ضرب و با هم جمع می­شوند. پس از آن مقادیر هر نقطه از میانگین متحرک ساده تفریق می­شود. جواب­ ها باندهای بالا و پایین هستند.

اندیکاتور بولینگر

اندیکاتورهای نوسان نما (Oscillator)

اندیکاتور نوسان نما (اسیلاتور) یک ابزار تحلیلی-فنی است که بین دو پیک قیمت، باند بالا و پایین می­سازد و سپس یک اندیکاتور روند نمای نوسان ساز بین این دو باند ایجاد می­کند. تاجرها از این اندیکاتور برای پیدا کردن موقعیت­های اشباع خرید و اشباع فروش استفاده می­کنند. هنگامی که ارزش اسیلاتور به مقدار پیک بالا نزدیک می­شود، این ابزار تفسیر می­کند که اطلاعات مقدار متوسط برای سهام به معنی اشباع خرید است و همینطور زمانی که آن به پیک پایین نزدیک می­شود، ابزار این مسئله را اشباع فروش معنی می­کند.

 

اندیکاتور نوسان نما چگونه کار می­کند؟

اندیکاتورهای نوسان نما عموما نقطه­ ی عطف بین دیگر اندیکاتورها هستند و قبل از اتخاذ تصمیمات تجاری مورد بررسی قرار می­گیرند. تحلیلگران زمانی که نتوانند یک روند معینی را در قیمت سهام شرکت پیدا کنند، این اندیکاتور را مفیدتر از دیگر انواع اندیکاتورها می­دانند. رایج ترین انواع در اندیکاتورهای اسیلاتور، اندیکاتور استوکاستیک و قدرت نسبی خریداران (RSI) می­باشد. سرمایه­ گذاران در تحلیل ­های فنی اندیکاتور اسیلاتور را مهمترین ابزار برای فهم و درک بهتر می­دانند، اما دیگر ابزارها نیز ممکن است برای بقیه مفید و مهم واقع شوند.

هنگامی که یک تاجر قصد استفاده از اندیکاتور اسیلاتور را دارد، می­بایست در ابتدا دو مقدار را انتخاب کند. سپس این ابزار را بین این دو مقدار قرار دهد تا نوسان ایجاد کند. این امر موجب ایجاد روند می­شود. پس از آن تاجرها اندیکاتور روندنما را به کار می­برند تا بتوانند شرایط و موقعیت­های فعلی بازار در رابطه با یک سهام خاص را بخوانند. زمانی که وی متوجه شود اسیلاتور نسبت به مقدار بالاتر حرکت می­نماید، این موقعیت را اشباع خرید برداشت می­کند. همچنین زمانی که اسیلاتور نسبت به مقدار پایین تر حرکت نماید، فرد تاجر آن را اشباع فروش آن سهام خاص برداشت می­کند.

 

اندیکاتور قدرت نسبی خریداران (اندیکاتور RSI)

اندیکاتور قدرت نسبی خریداران یا اندیکاتور  RSI در تحلیل­ های فنی به کار برده می­شود تا میزان بزرگی تغییرات قیمت که اخیرا رخ داده است را اندازه بگیرد و متناسب با آن اشباع خرید و اشباع فروش یک سهام یا دارایی بخصوص را تعیین نماید. این اندیکاتور نوعی از اندیکاتور نوسان نما یا اسیلاتور می­باشد که بین دو پیک در حرکت است و می­تواند از بین ۰ تا ۱۰۰ را بخواند. این اندیکاتور توسط ولز وایلدر در سال ۱۹۷۸ اختراع و معرفی شد.

تفسیر و کاربرد مرسوم RSI در ارزش­ های ۷۰ به بالا نشان دهنده­ ی این است که اوراق بهادار در حال اشباع خرید یا ارزش می­باشد و باید فروخت.  همچنیمقادیر ۳۰ به پایین در RSI به معنی اشباع فروش یا ارزش است و میتواند سیگنال خرید باشد.

فرمول محاسبه ­ی RSI به شکل زیر است:

اندیکاتور RSI

منظور از میانگین به دست آمده یا از دست رفته در فرمول بالا، میانگین درصد به دست آمده یا از دست رفته در طی یک دوره بازگشت است. همینطور فرمول از مقدار مثبت برای میانگین از دست رفته استفاده می­کند. برای یافتن مقدار RSI اولیه، استاندارد این است که از دوره زمانی ۱۴ روزه استفاده شود.

 

اندیکاتور استوکاستیک

اندیکاتور استوکاستیک نوعی از اندیکاتور اسیلاتور می­باشد که یک قیمت مشخص از اوراق بهادار را با محدوده­ای از قیمت­های آن در یک بازه­ ی زمانی معین مقایسه می­کند. میزان حساسیت آن نسبت به حرکات بازار پس از تنظیم مدت زمان مربوط به آن یا با گرفتن میانگین از نتیجه ­ی بدست آمده قابل تقلیل است. همینطور از آن برای ایجاد اشباع خرید و اشباع فروش در علامت­ های تجاری استفاده می­شود و محدوده ­ی ارزشی ۰ تا ۱۰۰ در باندها را می­خواند.

محدوده باند اندیکاتور استوکاستیک از ۰ تا ۱۰۰ است و همین امر تشخیص اشباع خرید و اشباع فروش را برای ما ساده­ تر می­سازد. باند بالاتر از ۸۰ به عنوان اشباع خرید در نظر گرفته می­شود و خوانش ۲۰ و کمتر از آن به معنای اشباع فروش است. البته که این موارد همواره صحیح نخواهند بود؛ زیرا روندهای خیلی قوی می­توانند اشباع خرید یا اشباع فروش را برای یک مدت طولانی حفظ کنند. از این رو تاجران می­بایست به تغییرات اندیکاتور استوکاستیک توجه نمایند تا بتوانند درباره­ ی آینده و تغییر جهت­ های بازار و سهام بهتر تصمیم­ گیری کنند.

اندیکاتور استوکاستیک معمولا از دو خط تشکیل شده است؛ یک) بیانگر ارزش حقیقی نوسان در هر بازه و دو) بیانگر میانگین متحرک ساده سه روزه­ی آن. از آنجایی که عموما قیمت حرکت بازار را دنبال می­کند، تقاطع و برخورد این دوخط می­تواند به عنوان نشانی از بازگشت روند در نظر گرفته شود؛ همانطور که روز به روز این مسئله تغییر جهت بزرگی را نمایان می­سازد.

 

اندیکاتور واگرایی همگرایی میانگین متحرک (MACD)

یکی از اندیکاتورهای بورسی ، اندیکاتور MACD هست. واگرایی همگرایی میانگین متحرک یا MACD نوعی از انواع اندیکاتورها است که رابطه ­ی بین قیمت دو میانگین متحرک از اوراق بهادار را نشان می­دهد. فرمول محاسبه ­ی MACD به صورت زیر است:

MACD  = میانگین متحرک نمایی ۲۶ روزه – میانگین متحرک نمایی ۱۲ روزه

نتیجه بدست آمده از فرمول بالا همان خط MACD است. میانگین متحرک نمایی ۹ روزه در MACD که خط سیگنال نام دارد، در بالای خط MACD جای می­گیرد (این امر به معنای سیگنال خرید یا سیگنال فروش است). هنگامی که خط MACD از پایین خط سیگنال عبور می­کند، تاجرین می­توانند به خریداری اوراق بهادار مشغول شوند. واگرایی همگرایی میانگین متحرک (MACD) با روش­های مختلفی قابل شناسایی است؛ اما رایج ترین روش­ها همگذری، واگرایی و افت و خیز سریع می­باشد.

میانگین متحرک نمایی (EMA) نوعی از میانگین متحرک است که وزن و مفهوم بزرگتری از نقطه داده­ های اخیر را معین می­کند. همچنین از میانگین متحرک نمایی به عنوان میانگین وزنی متوسط نیز یاد می­شود که عکس­ العمل ژرف تری را در مقایسه با میانگین متحرک ساده در برابر تغییرات قیمت اخیر از خود نشان می­دهد.

هنگامی MACD مقداری مثبت دارد که میانگین متحرک میانی ۱۲ روزه (آبی رنگ) در بالای میانگین متحرک نمایی ۲۶ روزه (قرمز رنگ) باشد. همینطور زمانی مقدار آن منفی است که میانگینن متحرک میانی ۱۲ روزه پایین میانگین متحرک ۲۶ روزه قرار گرفته باشد. فاصله­ ی بیشتر MACD از خط پایه نشان دهنده­ ی این است که فاصله بین دو میانگین متحرک نمایی در حال افزایش است.

اغلب MACD توسط یک هیستو گرام یا بافت نگار (Histogram) نمایش داده می­شود که فاصله بین MACD و خط سیگنال آن را نمودار می کند. اگر MACD بالای خط سیگنال قرار داشته باشد، هیستوگرام نیز در بالای خط پایه­ ی MACD جای می­گیرد. اما اگر MACD پایین خط سیگنال باشد، هیستوگرام نیز پایین MACD قرار خواهد گرفت. سرمایه گذاران و تاجران از هیستوگرام MACD به منظور شناسایی زمان صعودی یا نزولی بودن قیمت استفاده می­کنند.

اندیکاتور MACD

اندیکاتور حجمی (Volume Indicator)

اندیکاتور حجمی به معنای بررسی و تخمین تعداد دارایی مالی معامله شده در یک بازه زمانی است. این نوع از اندیکاتور در بازار سهام علاوه بر تخمین میزان سهام معامله شده کاربرد دیگری چون بررسی آینده و امکانات آن را نیز دارد که این مورد مبنی بر تعداد قراردادهای انجام شده صورت می­گیرد. اندیکاتورهایی که از داده­ های حجمی استفاده می­کنند، اغلب برای تهیه­ ی نمودارهای آنلاین به کار می­روند.

توجه به الگوهای حجمی در یک بازه­ ی زمانی به ایجاد احساس قدرت یا اعتقاد به پیشرفت و همچنین کاهش ارزش یک سهام خاص و کل بازار کمک می­کند. درواقع اندیکاتورهای حجمی نقش به سزایی در تحلیل­های فنی و ویژگی­ های برجسته در میان دیگر اندیکاتورهای مهم دارد.

چگونه از اندیکاتور حجمی استفاده کنیم؟

  1. تایید روند

یک بازار رو به افزایش باید شاهد افزایش حجم باشد. خریداران نیز به منظور بالا نگه داشتن قیمت کالای خود به هنگام فروش به دنبال افزایش تعداد محصولات و افزایش انگیزه هستند. افزایش قیمت و کاهش حجم می­تواند نشانی از عدم علاقه به آن را داشته باشد و همین امر به معنی بازگشت روند است. البته که یافتن راهی برای فهم و قبول شرایط ممکن است سخت به نظر برسد، اما توجه داشته باشید که افت و خیز کم در میزان قیمت به منزله یک سیگنال و اشاره قوی نیست. در واقع افت و خیز شدید در حجم، سیگنال قوی­ تری است که باید جدی گرفته شود؛ زیرا اتفاقات و تغییرات بازار را نمایان می­سازد.

  1. فرسودگی حرکت و حجم

در بازاررهایی که در حال افت و خیز هستند، می­توانیم شاهد حرکات فرسوده باشیم. این حرکات، تغییرات تند در قیمت و همچنین در افزایش ناگهانی و تند در حجم قابل شناسایی اند. از طرف دیگر این عوامل بیانگر پایان یک روند می­باشند.

  1. علامت افزایش قیمت اوراق بهادار

اندیکاتور حجم در شناسایی علامت­ های افزایش قیمت اوراق بهادار مفید هستند. برای مثال، تصور کنید در یک کاهش قیمت، افزایش حجم به وجود آمده است. حال اگر قیمت بر اساس حرکت به سمت پایین افزایش یابد و پس از آن کاهشی رخ ندهد، حجم در کاهش دوم تقلیل می­ یابد و همین مسئله بیانگر افزایش قیمت اوراق بهادار خواهد بود.

  1. بازگشت حجم و قیمت

پس از تغییرات بسیار قیمت، اگر این مسئله ادامه پیدا کند، این مورد می­تواند نشانگر برگشت روند بازار و قیمت باشد.

 

اندیکاتورهای بورسی و انواع اندیکاتورهای بورسی از جمله موارد مهم در اتخاذ تصمیمات مربوط به سرمایه گذاری و اعمال آن هستند. از این رو حتما موارد ذکر شده را به خاطر داشته باشید. زیرا تجارت امری پر خطر می­باشد. توجه داشته باشید که هیچ اندیکاتوری ۱۰۰% صحیح رفتار بازار را پیش بینی نمی کند، لذا باید با بررسی چند اندیکاتور و وضعیت سهم نسبت به خرید یا فروش افدام کرد نه فقط بر اساس خروجی یک اندیکاتور.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

بخش های ضروری علامت گذاری شده اند *