جهان همواره در مقاطع گوناگون، با بحران های مالی متعددی مواجه بوده که از میان آنها، رکود مالی سال ۲۰۰۸ به عنوان بدترین بحران پس از سال ۱۹۳۰، محسوب می شود. در واقع اکثر موسسات مالی دنیا، در معرض فروپاشی قرار گرفتند که این واقعه در نتیجه برخی سیاست ها در زمینه های مختلف اعم از مالی و غیر مالی ایجاد گردید که هنوز هم، آثار و نتایج آن تا حدودی پابرجا و قابل مشاهده است. اکنون با گذشت ۱۲ سال از این رخداد، کارشناسان مسائل مالی در پی دلایل وقوع این رکود هستند تا بتوانند از بحران های آتی پیشگیری نمایند. در ادامه به بررسی هرچه بیشتر این رخداد مالی خواهیم پرداخت.

 

اصلی ترین دلیل بحران ۲۰۰۸ چه بود؟

نقطه آغاز بحران مالی ۲۰۰۸ از بازار مسکن و املاک آمریکا بود که از جمله بازارهای بسیار قدرتمند محسوب می شد. در سال ۲۰۰۵ و پس از افزایش قیمت ها به شکلی ناگهانی و عجیب که منجر به کاهش قیمت مسکن و فروپاشی اغلب بانک ها، از جمله صندوق سرمایه گذاری لمان برادرز گردید، جهان وارد یک بحران مالی بزرگ شد که نتیجه آن وارد آمدن ضربات مالی شدید به موسسات مهم و بزرگ اقتصادی در تمام دنیا بود.

البته در این میان نیز تلاش هایی در جهت جلوگیری از ایجاد اخلال در سیستم های مالی جهان صورت گرفت و اغلب بنگاه های بزرگ اقتصادی دنیا، کمک های مالی و راهکارهای مختلفی را نیز ارائه نمودند اما با این حال، رکود جهانی اقتصاد در سال ۲۰۰۸، امری اجتناب ناپذیر بود. بحران ۲۰۰۸ که بیشتر از یک دهه نیز به طول انجامید، در بازارهای آسیایی نیز آثار جبران ناپذیری را به همراه داشت و کشورهای ژاپن، چین و هنگ کنگ، بیشترین آسیب و زیان را در این میان متحمل شدند. در اروپا نیز اقتصاد کشورهای عضو اتحادیه اروپا و استفاده کنندگان از یورو نیز متلاشی و منفعل شد. به این ترتیب، جهان یکی از بزرگ ترین بحران های اقتصادی پس از جنگ جهانی دوم را تجربه کرد و موجب گردید که شغل، مسکن و دارایی میلیون ها خانوار از بین برود.

پیامدهای بحران ۲۰۰۸ چه اتفاقاتی بود؟

وقتی صحبت از بحران ۲۰۰۸ آمریکا می شود، منظور فاجعه مالی و اقتصادی بزرگی است که تمام جهان و اقتصادهای خرد و کلان را تحت تاثیر خود قرار داد و عامل مهمی در ویرانی ستون های مالی و اقتصادی دنیا بود. در پی این رخداد، رکود سنگینی بر بازارهای مالی جهان، سایه افکند و همزمان با افت قیمت مستغلات، موجب بیکاری شدید در تمام دنیا شد.

بیشتر بخوانید : خودکشی نرخ بهره در ایران

به طوری که این بحران، در همان سال ها منجر به بیکاری بیشتر از ۸ میلیون شهروند آمریکایی گردید و نزدیک به ۲.۵ میلیون شغل نیز به تعطیلی کشیده شدند. علاوه بر آن، ظرف مدت زمانی کمتر از دو سال، چیزی در حدود ۴ میلیون ملک مسکونی نیز خالی از سکنه گردید و عدم برابری در درآمد و نبود امنیت غذایی، نظرات بسیاری از افراد را به نسبت به سیستم مالی موجود، تغییر داد. این رکود شاید در سال ۲۰۰۹ به صورت رسمی به پایان رسید اما پیامدها و آثار این بحران به حدی وسیع و گسترده بود که اثرات آن تا سال ها در سیستم های اقتصادی دنیا به خصوص آمریکا، قابل مشاهده بود. به گونه ای که؛ در زمان وقوع این بحران، نرخ بیکاری حدود ۱۰ درصد برآورد شد که تا سال ۲۰۱۶ نیز نتوانست به قبل از رکود برسد.

اهمیت بحران ۲۰۰۸ آمریکا در اقتصاد حال حاضر جهان

در حال حاضر با گذشت دوازده سال از رکود اقتصادی سال ۲۰۰۸، هنوز هم نگرانی هایی از اثرات این بحران بر اقتصاد کنونی جهان، وجود دارد اگرچه با گذشت چندین سال، نقش و تاثیر آن تا حدود زیادی ضعیف تر از قبل شده اما بازهم نمی توان منکر آن بود. از آن جمله می توان به واگذاری وام هایی با ریسک بالا اشاره کرد که هرچند امروزه این وام ها با نرخ های پیش فرض کم واگذار می شوند اما بازهم این امکان وجود دارد که دچار تغییراتی گردند.

این در شرایطی است که اکثر قانون گذاران معتقدند که سیستم اقتصادی دنیا پس از بحران ۲۰۰۸، دچار تغییراتی شده که موجب بهبود وضعیت ایمنی و امنیت سرمایه ها گردیده و امروزه سیستم های مالی در تمام دنیا، از ثبات و قوای بالاتری نسبت به ده سال قبل برخوردار هستند.

رکود مالی سال 2008

امروزه برخی این احتمال را می دهند که در آینده، جهان با بحران های اینچنینی دست به گریبان شود. درواقع با اینکه پس از بحران ۲۰۰۸، تغییرات جدید و موثری در سیستم های مالی به وجود آمد و قوانین خاصی نیز تعیین گردید اما بازهم مشکلات اساسی و متعددی وجود دارد که بیم آن می رود روزی مجددأ شاهد چنین رویدادی باشیم. بد نیست بدانید درس بزرگی که بحران ۲۰۰۸ به جهان داد، اهمیت خط مشی ها در رویدادهای اقتصادی بود چراکه این بحران در سال ۲۰۰۸ به واسطه برخی تصمیم ها و قوانین سیاستمداران و قانون گذارها به وجود آمد.

این موضوع اهمیت نهادهای نظارتی را بیشتر از قبل، مشخص می کند که در صورت بی توجهی، می تواند منجر به وقوع چنین بحران هایی در آینده گردد.

آیا جهان شاهد یک بحران مالی دیگر خواهد بود؟

بله، جهان در هر دوره ای ممکن است به دلایل گوناگون، با یک بحران مالی جدید مواجه گردد. مثلا در حال حاضر، شیوع ویروس کرونا می تواند یک بحران اقتصادی جدید را به دنبال داشته باشد که البته به مدت زمان مهار این ویروس نیز بستگی دارد. با اینکه زمان زیادی از شیوع این ویروس در جهان نمی گذرد، اما شاهد هستیم که بسیاری از شرکت های مهم اقتصادی دنیا مانند اپل و شرکت های خودروسازی آلمان و کره جنوبی تحت تاثیر این شرایط، با رکود چشمگیر مواجه شده اند.

بیشتر بخوانید : آیا بیت کوین پول به شمار می آید؟

بی ثباتی در بازارهای مالی به جایی رسید که در بازار وال استریت نیز پس از مدت ها، رشد بازار سهام، متوقف گردد به طوری که در هفته های قبل، شاهد بدترین عملکرد خود از سال ۲۰۰۸ تا کنون بود. کشور چین نیز به عنوان منشأ اصلی پیدایش ویروس کرونا، با رکود چشمگیری از لحاظ اقتصادی و تولیدی مواجه بود که البته اکنون با توجه به روند رو به کاهش تعداد مبتلایان در این کشور، تا حدودی این نگرانی ها، کاسته شده است. اما در سایر کشورهای جهان، اگر روند ابتلا به این ویروس با همین سرعت و شدت ادامه پیدا کند، به طور حتم دنیا با یک بحرانی همانند سال ۲۰۰۸ مواجه خواهد شد.